و نيروى لازم را براى تلاش و حركت ايجاد كند اينها همه در جمله « فعدلك » جمع است . بعضى اين جمله را اشاره به راست قامت بودن انسان در ميان انواع حيوانات كه فضيلت و مزيتى براى او محسوب مىشود دانسته‌اند ، اين معنى با مرحله بعد سازگارتر است ولى معنى قبل جامعتر مىباشد . و سر انجام مرحله « تركيب » و « صورت بندى » او در مقايسه با موجودات ديگر فرا مىرسد ، آرى خداوند نوع انسان را در مقايسه با انواع حيوانات و جانوران صورتى موزون و زيبا و بديع داده است ، همچنين سيرتى زيبا توأم با فطرتى بيدار ، و تركيبى كه آماده پذيرش هر گونه علم و آگاهى و تعليم و تربيت است . و از اين گذشته صورتهاى افراد انسان با يكديگر متفاوت است و همانگونه كه در آيه 22 سوره روم آمده است « اختلاف رنگها و زبانهاى شما از آيات خدا است » « وَمِنْ آياتِه خَلْقُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوانِكُمْ » كه اگر اين تفاوت نبود نظام زندگى اجتماعى بشر مختل مىشد . علاوه بر اين اختلاف ظاهرى ، اختلافهايى در استعدادها و ذوقها و سليقه‌ها قرار داده ، و آنها را به صورتهايى كه حكمتش اقتضا مىكرده تركيب و تنظيم نموده ، تا از مجموع آنها جامعه اى سالم به وجود آيد كه همه نيازمنديهاى خود را تامين كند و قواى ظاهر و باطن انسانها مكمل يكديگر شوند . در مجموع همانگونه كه در آيه 4 سوره « تين » آمده است لَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ « خداوند اين انسان را به بهترين صورت آفريده است . كوتاه سخن اينكه در اين آيات و بسيارى ديگر از آيات قرآن خداوند اين انسان فراموشكار و مغرور را وادار به عرفان خويشتن مىكند از آغاز آفرينش